De aansprakelijkheid van een stichting is belangrijk om te kennen bij de oprichting. Een stichting is een van de rechtsvormen zonder winstoogmerk die veel voorkomt. Dat wil echter niet zeggen dat er geen risico’s zijn voor de stichting of haar bestuurders. In dit artikel leest u hoe bestuurders zichzelf kunnen beschermen als ze een stichting oprichten.

Inhoud

Aansprakelijkheid bij een stichting

De aansprakelijkheid bij een stichting is duidelijk vastgelegd in de Nederlandse wetgeving. Een stichting is een rechtspersoon en neemt daarmee zelfstandig deel aan het rechtsverkeer. Dit betekent dat de stichting in beginsel zelf aansprakelijk is voor verplichtingen die voortvloeien uit contracten en voor eventuele schade die ze veroorzaakt. Deze aansprakelijkheid heeft betrekking op het vermogen van de stichting. Schuldeisers kunnen zich in principe uitsluitend verhalen op het stichtingsvermogen, niet op het privévermogen van betrokkenen.

De raad van toezicht van een stichting houdt toezicht op het bestuur en heeft meestal geen directe bestuurstaak. Daardoor ligt de aansprakelijkheid in principe bij het bestuur. Er is alleen sprake van aansprakelijkheid van de raad van toezicht van een stichting als die zijn taken ernstig verwaarloost of bewust fout handelt. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer ze niet of onvoldoende toezicht houden bij signalen van mismanagement, of door belangenverstrengeling.

Het verschil tussen een stichting en een vereniging qua aansprakelijkheid is dat een stichting geen leden heeft en in principe alleen het stichtingsvermogen aansprakelijk is. Bestuurders lopen alleen risico bij ernstig verwijtbaar bestuur, of kennelijk onbehoorlijk bestuur. Bij een vereniging kunnen naast de vereniging zelf, ook bestuurders en soms leden aansprakelijk zijn.

Ontdek onze zakelijke rekening

Aansprakelijkheid van het bestuur van een stichting

Het is belangrijk om te weten wie aansprakelijk is bij een stichting en op welke manier.

De hoofdregel is dat bestuurders van een stichting in principe niet persoonlijk aansprakelijk zijn voor verplichtingen van de stichting. In uitzonderlijke gevallen kan een bestuurder echter wél persoonlijk aansprakelijk worden gesteld, bijvoorbeeld bij onbehoorlijk bestuur of wanneer sprake is van ernstig verwijtbaar handelen. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen interne bestuurdersaansprakelijkheid, tegenover de stichting zelf, en externe bestuurdersaansprakelijkheid, tegenover derden zoals schuldeisers.

Aansprakelijkheid bij een stichting: kennelijk onbehoorlijk bestuur en faillissement

Van kennelijk onbehoorlijk bestuur is sprake wanneer een bestuurder zijn taak op zo’n manier heeft verwaarloosd dat geen redelijk handelend bestuurder onder dezelfde omstandigheden op die manier zou hebben gehandeld. Dit kan blijken uit de feiten en omstandigheden van het geval. Voorbeelden uit de praktijk zijn het structureel niet voeren van een deugdelijke administratie of het aangaan van verplichtingen terwijl duidelijk is dat de stichting deze niet kan nakomen. 

Als het gaat om aansprakelijkheid van een stichting lopen bestuurders bij een faillissement een verhoogd risico op persoonlijke aansprakelijkheid, met name wanneer het onbehoorlijk bestuur een belangrijke oorzaak van het faillissement is. Als het bestuur van een stichting hoofdelijk aansprakelijk is, betekent dit dat elke bestuurder afzonderlijk aansprakelijk kan worden gesteld voor de volledige schuld, niet slechts voor een evenredig deel. 

Aansprakelijkheid bij een stichting beperken

Bestuurders kunnen hun aansprakelijkheidsrisico aanzienlijk verminderen door zorgvuldig en verantwoord hun taken in het bestuur uit te voeren en te zorgen voor een goede, actuele en transparante administratie van alle activiteiten van de stichting. Het bijhouden van financiële overzichten, notulen en belangrijke besluiten helpt om risico’s tijdig op te merken en om de besluiten achteraf te kunnen verantwoorden. 

Het is bovendien van groot belang om direct in te grijpen bij signalen van financiële problemen, zoals betalingsachterstanden of een dalende omzet. Er moeten direct passende maatregelen worden genomen. Denk bijvoorbeeld aan het aanpassen van budgetten, het aanpassen van bedrijfsstrategieën of het inschakelen van deskundig advies. 

Het afsluiten van een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering kan extra bescherming bieden tegen persoonlijke financiële gevolgen bij fouten of nalatigheid, maar dekt niet alle risico’s volledig af. Zorgvuldigheid, transparantie en proactief handelen blijven de belangrijkste pijlers van verantwoord bestuur.

Lees onze andere artikelen:

Laatste artikelen