De ABC-methode helpt kleine bedrijven beter te begrijpen waar kosten werkelijk ontstaan.  Als overheadkosten, diensten of een gevarieerd productaanbod uw prijsstelling vertekenen, gebruik dan deze gids om de kostprijs nauwkeuriger te berekenen en uw winstmarges te beschermen.

Inhoud

Wat is de ABC-methode?

De ABC-methode staat voor Activity Based Costing. Het is een methode voor kostprijsberekening die ook geschikt is voor kleine bedrijven. Er wordt gekeken welke werkzaamheden, processen of diensten middelen verbruiken. Hierdoor ontstaat een nauwkeuriger beeld van de werkelijke kosten van bepaalde producten of diensten.

De ABC-methode wordt in de bedrijfseconomie gebruikt om kosten nauwkeuriger toe te rekenen aan producten en diensten. Het is geen fiscale verplichting binnen de Nederlandse belastingwetgeving. De methode wordt gebruikt door mkb-bedrijven, zzp’ers met meerdere diensten, webshops, marketingbureaus, kleine productiebedrijven en dienstverlenende ondernemingen. De ABC-methode kan helpen om beter onderbouwde prijs- en winstbeslissingen te nemen wanneer de indirecte kosten een grote rol spelen. 

Ontdek onze zakelijke rekening

Hoe verschilt de ABC-methode van traditionele kostprijsberekening?

Het verschil tussen deze methodes zit vooral in de manier waarop de indirecte kosten worden verdeeld:

  • Bij traditionele kostprijsberekening worden overheadkosten meestal toegekend via een algemene verdeelsleutel, zoals arbeidsuren of omzet. Dit is relatief eenvoudig, maar geeft niet altijd een nauwkeurig beeld van de werkelijke kosten.
  • De ABC-methode kijkt naar de activiteiten die kosten veroorzaken. Vervolgens worden deze kosten verdeeld op basis van het daadwerkelijke gebruik van deze activiteiten. Hierdoor ontstaat een nauwkeurigere kostprijsberekening. 

De traditionele kostprijsberekening is heel geschikt voor bedrijven met een eenvoudig aanbod. De ABC-methode biedt meerwaarde voor kleine ondernemingen met verschillende producten, diensten of complexe processen. Daar staat tegenover dat de methode meer gegevens en administratie vereist.

Wat zijn de voordelen en nadelen van de ABC-methode?

Het grootste voordeel van de ABC-methode is dat het ondernemers meer inzicht geeft in de werkelijke kosten van hun producten en diensten. Hierdoor kunnen de kosten nauwkeuriger worden bepaald. Daardoor ontstaat een beter beeld van de winstgevendheid van producten, diensten en klanten. De methode vraagt echter meer tijd dan een traditionele kostprijsberekening. Hieronder ziet u de voor- en nadelen op een rij.

Voordelen van de ABC-methode:

  • zorgt voor een nauwkeurigere kostprijsberekening
  • ondersteunt betere prijsbeslissingen
  • maakt zichtbaar welke activiteiten veel tijd en geld kosten
  • helpt inefficiënte processen te identificeren
  • geeft inzicht in marges per product, dienst of klant

Nadelen van de ABC-methode:

  • het verzamelen van gegevens kost tijd
  • kan te complex zijn voor zeer kleine of eenvoudige bedrijven
  • vereist regelmatige actualisering van gegevens en activiteiten
  • de uitkomsten zijn afhankelijk van de juiste keuze van kostendrijvers
Meer over de gratis factuurdienst

Hoe past u de ABC-methode stap voor stap toe?

Om de ABC-methode toe te passen, moet u kosten toewijzen aan de activiteiten die deze kosten veroorzaken. Hierdoor ontstaat een nauwkeuriger beeld van de werkelijke kostprijs van producten en diensten. De methode bestaat uit de volgende stappen:

  1. Breng de belangrijkste activiteiten in kaart.
  2. Verzamel de indirecte kosten per activiteit.
  3. Kies geschikte kostendrijvers, zoals orders of klantcontacten.
  4. Bereken de kosten per activiteit.
  5. Wijs de kosten toe aan producten, diensten of klanten.
  6. Gebruik de resultaten voor de prijsstelling, om de marge te berekenen en te analyseren, en voor procesverbetering.

Voorbeeld ABC-methode

Een webshop heeft jaarlijks € 10.000 aan kosten voor orderverwerking en € 4.000 aan kosten voor speciale verpakking. De webshop verwerkt 500 orders en gebruikt bij 100 orders een speciale verpakking. De kosten per order bedragen dan € 20 voor orderverwerking. Voor orders met speciale verpakking komt daar € 40 aan verpakkingskosten bij. Hierdoor krijgen eenvoudige orders minder kosten toegerekend dan orders die extra activiteiten veroorzaken.

Wanneer zouden mkb-bedrijven de ABC-methode moeten gebruiken?

De ABC-methode is niet voor iedere onderneming nuttig. De methode biedt vooral meerwaarde wanneer de indirecte kosten een belangrijke rol spelen of wanneer producten en diensten sterk van elkaar verschillen. Met onderstaande checklist kunt u beoordelen of de ABC-methode geschikt is voor uw situatie.

Gebruik de ABC-methode als u:

  • meerdere producten of diensten aanbiedt
  • veel indirecte of overheadkosten heeft
  • inzicht wilt krijgen in de winstgevendheid per product of klant
  • twijfelt of uw huidige kostprijzen wel correct zijn
  • werkt met complexe processen of maatwerk

Een eenvoudige kostprijsberekening is vaak voldoende als u:

  • slechts enkele producten of diensten aanbiedt
  • weinig overheadkosten heeft
  • een overzichtelijke bedrijfsstructuur heeft
  • nauwelijks verschillen ziet tussen producten of klanten
  • geen behoefte heeft aan gedetailleerde kostenanalyses

Welke tools kunnen helpen om met de ABC-methode de kostprijs te berekenen?

Voor het berekenen van de kostprijs met de ABC-methode zijn verschillende hulpmiddelen beschikbaar. Welke hulpmiddelen het meest geschikt zijn, hangt af van de omvang en complexiteit van de onderneming. Veel mkb-bedrijven kunnen met behulp van eenvoudige software een goed inzicht krijgen in hun kostenstructuur.

Veelgebruikte hulpmiddelen zijn:

  • spreadsheets, zoals Excel, voor eenvoudige ABC-berekeningen
  • boekhoudsoftware voor het verzamelen van kosten- en financiële gegevens
  • ERP-systemen en voorraadbeheersoftware voor inzicht in productie, voorraadbeheer en orderstromen
  • een boekhouder of accountant voor ondersteuning bij het opzetten van een betrouwbaar ABC-model

Door gegevens uit deze bronnen te combineren, wordt het eenvoudiger om kosten toe te wijzen aan activiteiten. Hierdoor wordt het ook makkelijker om de kostprijs te berekenen.

Lees onze andere artikelen:

Laatste artikelen